Quan điểm của Các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu về Thượng Hội Đồng sắp tới

Quan điểm của Các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu về Thượng Hội Đồng sắp tới

Nhân hội nghị của Liên Hiệp Các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu (SECAM) họp tại Rôma vừa qua, Đức Hồng Y Wilfrid Napier cho hay: các giám mục Phi Châu muốn Thượng Hội Đồng sắp tới tập chú vào việc củng cố Giáo Hội bằng các gia đình tốt lành, trước khi bàn qua những vấn đề khác như cho phép người ly dị và tái hôn rước lễ.

Trong một cuộc phỏng vấn của hãng tin Catholic News Agency ngày 13 tháng Hai, Đức Hồng Y Napier cho biết tại hội nghị trên, các giám mục Phi Châu nhất trí tập chú vào các vấn đề sau đây tại Thượng Hội Đồng sắp tới:

Trước nhất, các giám mục Phi Châu muốn nhấn mạnh tới sự kiện chúng ta hiện có nhiều cuộc hôn nhân tốt đẹp, nhiều gia đình tốt đẹp; do đó, chúng ta nên có tinh thần tích cực trước nhất và trên hết.

Thứ hai, phải làm sao để bảo đảm rằng thế hệ kế tiếp cũng sẽ có các gia đình và các cuộc hôn nhân tốt đẹp. Muốn thế phải chú trọng tới việc chuẩn bị và đồng hành.

Hai ưu tiên trên là câu Đức Hồng Y Napier muốn dùng để trả lời cho câu hỏi về lời tuyên bố của Đức Tổng Giám Mục Gabriel Palmer-Buckle, giáo phận Accra, Giáo Hoàngana. Theo ký giả John Allen, vị giáo phẩm sau gần đây có cho rằng ngài sẵn sàng bỏ phiếu ủng hộ việc cho phép người ly dị và tái hôn được rước lễ, dù cuộc hôn nhân trước của họ không được tuyên bố vô hiệu, theo đề nghị của Đức Hồng Y Kasper, tại Thượng Hội Đồng hồi tháng Mười vừa qua.

Về biến cố ấy, Đức Hồng Y Napier cho biết: “…một trong các vị Hồng Y (của chúng tôi) đã gọi cho vị giáo phẩm liên hệ (Đức Tổng Giám Mục Palmer-Buckle), và Đức Tổng Giám Mục cho hay, ‘trời đất, con chỉ nói một cách hết sức chung chung, và đúng, người ta có đặt câu hỏi, và câu trả lời là trong những trường hợp như thế, bạn phải xem xét vấn đề trên căn bản từng trường hợp một, bạn không thể đưa ra câu tuyên bố tổng quát rằng bạn có thể ban Mình Thánh cho những người ly dị và tái hôn…’”.

Đức Hồng Y Napier nhận định: “thành thử đây là một trong những điều chúng tôi coi là vấn đề cần phải đương đầu. Tôi tin chắc vấn đề này sẽ xuất hiện một lần nữa, nhưng chúng tôi, trong tư cách các nhà lãnh đạo Giáo Hội Phi Châu, không muốn lạc vào các vấn đề, các câu hỏi, mà trước nhất không xem xét những điều tốt đẹp đang có đó, và làm cách nào củng cố Giáo Hội bằng những cuộc hôn nhân tốt đẹp và những gia đình tốt đẹp ”.

Cũng nên biết Đức Tổng Giám Mục Palmer-Buckle được Hội Đồng Giám Mục Ghana bầu làm đại biểu tham dự Thượng Hội Đồng sắp tới về gia đình. Hội đồng này đã chấp thuận bản tuyên bố ngày 15 tháng Mười Một năm rồi, khi kết thúc đại hội thường niên, mời gọi mọi người lưu ý tới “giáo huấn trường cửu và bất biến của Giáo Hội về gia đình” và việc “Thiên Chúa muốn hôn nhân bất khả tiêu như lời Chúa Giêsu quả quyết ‘sự gì Thiên Chúa đã kết hợp, con người không được phân ly’”.

Cũng trong tuyên bố trên, các giám mục Ghana, trong đó, có Đức Tổng Giám Mục Palmer-Buckle, xác quyết rằng “Giáo Hội cũng sẽ tiếp tục dạy rằng ly dị người phối ngẫu hiện còn sống và hợp pháp là điều Giáo Hội không cho phép vì nó phân ly điều Thiên Chúa đã kết hợp. Giáo Hội đau khổ với những người không được rước lễ vì tình thế hôn nhân của họ và sẽ tiếp tục đồng hành với họ trong đức tin để khuyến khích họ đừng ngã lòng”.

Đức Hồng Y Napier cho hay từ sau tuyên bố trên của Hội Đồng Giám Mục Ghana, các giám mục toàn lục địa Phi Châu chờ mong Thượng Hội Đồng tháng Mười sắp tới tại Rôma. Được hỏi về việc chuẩn bị của các vị, Đức Hồng Y Napier cho hay: các hội đồng giám mục đã khảo sát bản câu hỏi do Thượng Hội Đồng soạn thảo.

Ngài nói: “theo ý kiến của tôi, các giám mục đã quyết định đơn giản hóa bản câu hỏi và tập chú vào 5 phạm vi phát xuất từ văn kiện cuối cùng”.

Phạm vi đầu tiên là “vấn đề chủ yếu phải chuẩn bị và đồng hành với hôn nhân”.

Nhắc tới “Familiaris consortio”, tức tông huấn hậu thượng hội đồng năm 1980 của Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, Đức Hồng Y Napier cho hay: “chúng tôi không chỉ nói tới việc chuẩn bị cho ngày cưới, mà là trọn chương trình giáo lý từ lúc chịu Thêm Sức cho tới lúc kết hôn. Còn đồng hành thì trong 4 hay 5 năm đầu: làm cho cặp vợ chồng hiện diện trong giáo xứ, đồng hành với cặp vừa kết hôn”.

Phạm vi thứ hai liên quan tới thừa tác vụ “khi hôn nhân tan vỡ” và phạm vi thứ ba là việc sống chung. Đức Hồng Y cho rằng “Nhiều cặp sống với nhau trước khi tiến tới. Điều gì khiến họ làm như thế? Kết hôn có gì khác đối với họ? Đại loại những câu hỏi như thế, chúng ta phải tìm ra đâu là nguyên nhân”.

Phạm vi thứ tư là “vấn đề khi cuộc hôn nhân tan vỡ, thì làm cách nào họ tới được các tòa án để cuộc hôn nhân của họ được điều tra, và tuyên bố là vô hiệu nếu đó là trường hợp?”

Phạm vi thứ năm “là các hoàn cảnh ngoại thường mà một số gia đình đang phải sống trong đó” như cha mẹ đơn lẻ và các gia hộ do con trẻ đứng đầu”.

Đức Hồng Y Napier cũng cho rằng điều tuyệt đối quan trọng là tín hữu phải cầu nguyện cho Thượng Hội Đồng và các giám mục tham dự.

Ngài đặc biệt nhắc đến tuần cửu nhật thờ lạy Thánh Thể do Christine McCarthy và Diane Montagna thuộc Hội Thờ Lạy Thánh Thể tổ chức. Khi các nhà tổ chức nói cho ngài biết sáng kiến của họ, ngài bèn trình bày sáng kiến này với Liên Hiệp Các Hội Đồng Giám Mục Phi Châu “và lập tức sáng kiến này được đem ra bàn tại uỷ ban thường trực, và tôi biết Đức Tổng Giám Mục Accra, của Ghana, cho hay nó sẽ được áp dụng tại giáo phận của ngài”.

Đức Hồng Y Napier nói rằng cầu nguyện cho Thượng Hội Đồng là việc quan trọng: “Tôi chưa bao giờ cảm nghiệm được việc lời cầu nguyện là một sự hỗ trợ mà bạn có thể cảm nhận, cho bằng lúc, trước khi có mật nghị hội bầu giáo hoàng trước đây, chúng ta có chương trình gọi là Nhận Một Đức Hồng Y (Adopt a Cardinal); ôi, quả thật tuyệt diệu, khi nhận được một tin nhắn hay một “tweet” của ai đó nói rằng ‘Con nhận được tên của Đức Hồng Y, và con đang cầu nguyện cho Đức Hồng Y, con muốn Đức Hồng Y biết điều đó’. Tôi chắc chắn cảm nhận được việc chúng tôi được những lời cầu nguyện ấy nâng đỡ”.

“Và tôi nghĩ: đối với Thượng Hội Đồng lần này, đặc biệt vì nó bàn tới vấn đề sinh tử là gia đình và hôn nhân, chúng tôi cần càng nhiều lời cầu nguyện càng hay: thành thử ý niệm Thờ Lạy Thánh Thể là một trong những ý niệm hay nhất, tôi nghĩ vậy”.

Vũ Văn An

Thượng Hội Đồng 2015: Có phải GH đang "OK" người đồng tính và biến tính?

Như đã biết, Đức GH Phanxicô vừa xác nhận 48 vị giáo phẩm làm thành viên của THĐ về Gia Đình năm 2015, sau khi các vị được các HĐGM quốc gia đề cử.

John L. Allen Jr., phụ tá chủ bút của tạp chí Crux, dựa vào danh sách này, để đưa ra nhận định: tuy danh sách này chưa đầy đủ vì còn chờ các HĐGM khác đệ nạp danh sách và chính Đức Phanxicô bổ nhiệm các thành viên của các bộ và của riêng ngài, nhưng chỉ cần nhìn vào nó, người ta cũng thấy: không có lý do gì để tin rằng THĐ năm 2015 khác THĐ năm 2014 về độ tranh cãi sôi động, lắm khi đạt tới ngỡ ngàng.

Tưởng cũng nên nhắc lại rằng THĐ năm 2014 suy xét nhiều vấn đề về gia đình, trong đó, có nhiều vấn đề không gây tranh cãi chi cả như việc Giáo Hội cần làm nhiều hơn nữa để hỗ trợ các cặp vợ chồng luôn luôn trung thành, và việc Giáo Hội mong muốn xã hội phải đầu tư nhiều hơn vào gia đình.

Tuy nhiên, những vấn đề sau đã được tranh luận gay gắt tại THĐ này:

* Giáo Hội nên có thái độ chào đón ra sao đối với người đồng tính, lưỡng tính và biến tính (transgender)?

* Giáo Hội nên tích cực ra sao đối với các mối liên hệ “bất hợp lệ” như sống chung với nhau không cần cưới xin gì cả?

* Các người Công Giáo ly dị và sau đó kết hôn mà không được tuyên bố hôn nhân trước vô hiệu có nên được rước lễ hay không?

Dựa vào các nhân vật vừa được Đức Phanxicô xác nhận, người ta thấy các đóng góp trong THĐ năm 2015 sẽ hết sức đa dạng khiến cho các phiên họp sẽ sôi động ít nhất cũng bằng THĐ năm 2014.

Cũng như năm ngoái, các vị giáo phẩm Phi Châu xem ra sẽ có tiếng nói vang dội tại THĐ năm nay. Thí dụ, một trong hai đại diện của Kenya là Đức HY Njue của Nairobi. Ngài vốn nổi tiếng là người rất thẳng thắn trong việc bênh vực cả giáo huấn của Giáo Hội lẫn các phong thái văn hóa Phi Châu. Khi TT Barack Obama thăm Nairobi năm 2008 và lên tiếng ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính, Đức HY Njue lập tức phản pháo:

“Những người từng phá hoại xã hội của họ… đừng để họ trở thành thầy dạy để bảo chúng ta phải đi đâu. Tôi nghĩ chúng ta cần hành động theo các truyền thống và các niềm tin của chúng ta”.

Vị giám mục khác của Kenya là Đức Cha James Wainaina Kungu của Muranga thì nổi tiếng trong việc cổ vũ các chương trình bài AIDS trong giáo phận của ngài, gọi là “Nhà Trung Thành” dựa trên tiết dục và lòng trung thành hơn là ngừa thai.

Đức TGM Charles Palmer-Buckle của Ghana là một điển hình khác. Mới đây, ngài có đăng tải một kiến nghị tiền THĐ của một liên minh các nhà bảo thủ về văn hóa khắp thế giới lên trang Facebook của tổng giáo phận của ngài.

Nhóm “con thảo” trên kêu gọi Đức GH Phanxicô đưa ra lời tuyên bố rõ ràng chống lại việc bãi bỏ lệnh cấm rước lễ đối với người ly dị và tái hôn ở toà đời, và chống lại bất cứ sự thay đổi nào đối với chủ trương của Giáo Hội về đồng tính luyến ái.

Đức Cha Gervais Bashimiyubusa, chủ tịch HĐGM Burundi và một đại biểu THĐ khác mới đây chỉ trích các cố gắng của Tây Phương nhằm vổ vũ việc ngừa thai, gọi ngừa thai là “một đe dọa đối với mọi gia đình Burundi”.

Tại Mỹ Châu La Tinh, tình hình có phức tạp hơn, vì có những tiếng nói mạnh thuộc cả hai khuynh hướng. Từ Á Căn Đình, Đức TGM José María Arancedo, hồi tháng Mười vừa qua, cho tờ La Nacion hay: “Nên có cởi mở đối với vấn đề người ly dị và tái hôn”.

Đức HY Mario Poli, người thay thế Đức Phanxicô tại TGP Buenos Aires, cũng có cùng một cung giọng, khi gọi việc cho người ly dị và tái hôn rước lễ là một “vấn đề mục vụ” không liên hệ gì tới các vấn đề khác về luân lý tính dục như hôn nhân đồng tính.

Điều đáng lưu ý là các giám mục Á Căn Đình đã bầu Đức TGM Héctor Rubén Aguer của La Plata làm người dự khuyết, vì vị giáo phẩm này vốn nổi tiếng bảo thủ, có lần đã “đọ kiếm” với vị giáo hoàng tương lai trong những cuộc tranh luận tại bàn hội nghị.

Ở Chile cũng thế, Đức HY Ricardo Ezzati Andrello từng phát biểu ôn hòa về các vấn đề gia đình và ngài từng ủng hộ các cuộc kết hợp dân sự của các cặp đồng tính, dù không được hưởng trọn quyền như các cuộc hôn nhân.

Đàng khác, Đức TGM Antonio Arregui Yarza của Ecuador là một thành viên tu hội Opus Dei, người từng lãnh đạo các giám mục nước này chống đối các biện pháp sinh sản “lành mạnh” và các cuộc kết hợp đồng tính trong tân hiến pháp quốc gia được thông qua năm 2008.

Phần lớn 4 đại biểu của Mễ Tây Cơ tại THĐ xem ra sẽ tham gia hàng ngũ các vị bảo thủ, trong đó có ĐC Rodrigo Aguilar Martínez của Tehuacán, người vốn lớn tiếng trong nhiều năm qua chống “các ý thức hệ phá hoại chính quan niệm gia đình”.

Từ Hoa Kỳ, 4 thành viên THĐ do HĐGM bầu ra dường như sẽ bỏ phiếu “không” chống lại việc thay đổi chủ trương truyền thống của Giáo Hội. Bốn vị này là Đức TGM Joseph Kurtz của Louisville, chủ tịch HĐ; Đức HY Daniel DiNardo của Galveston-Houston, phó chủ tịch; Đức TGM Charles Chaput của Philadelphia, người sẽ là chủ nhà đón tiếp Đức GH Phanxicô vào tháng Chín này tại ĐH Thế Giới Các Gia Đình do Tòa Thánh bảo trợ; và Đức TGM José Gómez của Los Angeles, vị giáo phẩm cao cấp nhất gốc Mỹ Châu La Tinh trong hàng giáo phẩm Hoa Kỳ.

Trong một cuộc phỏng vấn của Crux năm 2014, Đức TGM Kurtz nói rằng các giám mục Hoa Kỳ nói chung thận trọng đối với việc thay đổi qui luật về những người ly dị và tái hôn, vì các ngài “rất quan ngại đối việc duy trì dây hôn phối, sự toàn vẹn của sợi dây này”.

Tuy nhiên, một số vị giáo phẩm Á Châu vừa được Đức GH Phanxicô xác nhận, xem ra cởi mở hơn đối với việc suy nghĩ lại. Đức TGM Bùi Văn Đọc của Việt Nam, chẳng hạn, trong một cuộc phỏng vấn vào năm ngoái, nói rằng vấn đề người ly dị và tái hôn làm rõ nét sự căng thẳng giữa “chân lý và bác ái” và cho biết chưa có câu trả lời hiển nhiên, gọi vấn đề này “khúc mắc” (knotty).

Cũng thế, hiện có những chủ trương tương phản nhau một cách mạnh mẽ nơi một số các giám mục Âu Châu. Đức TGM Georges Pontier của Marseille (Pháp) đã ra dấu cho thấy sự cởi mở đối với cách tiếp cận mới các vấn đề về gia đình. Trong một cuộc họp báo của Tòa Thánh vào năm ngoái, ngài nói rằng THĐ không nên chỉ lặp lại ngôn ngữ quen thuộc liên quan tới giáo huấn của GH về hôn nhân. Ngài cho biết: “đó không phải là điều Đức Thánh Cha mong muốn”.

Đức HY Vincent Nichols của Westminster (Anh), lúc kết thúc THĐ năm ngoái, tuyên bố rằng ngài sẽ ủng hộ việc rước lễ của người ly dị và tái hôn, sau điều ngài gọi là “con đường thống hối đầy đòi hỏi”.

Nhưng mặt khác, cũng có những vị bảo thủ văn hóa mạnh mẽ trong các giám mục Âu Châu, trong đó có Đức HY Wim Eijk của Hòa Lan và Đức HY Audrys Bačkis của Lithuania, người chắc chắn sẽ tham gia các cố gắng nhằm đẩy lui các đề xuất như trên.

Và cả từ Đại Dương Châu, cũng khó tiên đoán được chiều hướng tương lai. Thí dụ, HĐGM nhỏ bé của Tân Tây Lan có thể sẽ phái vị tân HY của họ là John Dew tới THĐ. Vị này vốn có thành tích ủng hộ việc cho người ly dị và tái hôn rước lễ. Nhưng ngài chỉ được bầu làm người dự khuyết, còn Đức Cha Charles Drennan của Palmerston North, mới là thành viên chính thức. Vị giáo phẩm này có một đường hướng tế nhị hơn đối với người ly dị và tái hôn.

Trong một khảo luận gần đây, Đức Cha Drennan cảnh cáo rằng các giải pháp đề xuất dựa vào lòng thương xót không được xâm hại tới “việc nhìn nhận sự thật”; ít nhất, ngài cũng cho thấy niềm hoài nghi nào đó đối với chủ trương cải cách.

THĐ năm 2015, vì thế, khó có thể đạt được nhất trí cao, ít nhất về những vấn đề hiện đang gây tranh cãi. Nó có thể là kính vạn hoa phản ảnh mọi điều dân Chúa, trong tính đa dạng của nó, đang ấp ủ. Lời hợp nhất cuối cùng của Đức GH Phanxicô vì thế mới là điều người ta mong đợi.

Theo Bao Cong Giao