Mỹ nới cấm vận vũ khí với Việt Nam: Trung Quốc đau đầu

(Bình luận quân sự) - Xung quanh Mỹ dỡ bỏ một phần lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam, báo Trung Quốc đã đưa rất nhiều thông tin về việc này.

Báo Trung Quốc suy diễn

Việc Mỹ nới lỏng lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam tiếp tục nhận được sự quan tâm, theo dõi và bình luận của truyền thông Trung Quốc.

Ngày 11/10, tờ Tin sớm Bắc Kinh và chuyên mục bình luận quân sự "Giảng Võ đường" của QQ News cho rằng, việc Ngoại trưởng Mỹ John Kerry nói với Phó Thủ tướng Phạm Bình Minh rằng Mỹ có thể bán cho Việt Nam các thiết bị phòng thủ trên biển, bao gồm cả vũ khí sát thương sẽ đồng nghĩa với danh sách các mặt hàng không dừng lại ở máy bay trinh sát P-3C.

Báo Trung Quốc bình luận không loại trừ khả năng Washington đang cân nhắc bán chiến đấu cơ F-16 và hệ thống tên lửa không đối không, không đối đất cùng các loại bom thông minh cho Việt Nam.

Theo Tin sớm Bắc Kinh, để thực hiện chiến lược hiện đại hóa quân sự, quân đội Việt Nam đã mua 11 chiếc Su-27SK, Su-27UBK, Su-27PU và 32 chiếc Su-30MK2.

Đến năm 2015 lô hàng này mới được bàn giao hết, tính năng số vũ khí này cũng chỉ tương đương với Su-27SK và Su-30MK2 mà Nga đã bán cho Trung Quốc trước đây.

Về lực lượng tàu ngầm, Việt Nam mua 6 chiếc tàu ngầm lớp Kilo của Nga, 2 chiếc đã bàn giao, 4 chiếc còn lại đến năm 2019 sẽ bàn giao toàn bộ.

Trước đó, Trung Quốc cũng mua 2 chiếc tàu ngầm Kilo loại 877, 636 và 8 chiếc tàu ngầm 636M của Nga, cái cuối cùng đã được Moscow giao cho Bắc Kinh vài năm trước.

Xét về tương quan chiến hạm mặt nước, Việt Nam mua 6 chiếc tàu mang tên lửa loại P1241 của Đông Âu, 2 chiếc tàu mang tên lửa loại P1241.8 của Nga và được chuyển giao kỹ thuật đóng mới 6 chiếc trong nước.

Ngoài ra hải quân Việt Nam sẽ nhận được 4 chiếc tàu hộ vệ hạng nhẹ đời 3.9, tính năng tương đương với dòng P1241.8.

Báo chí Trung Quốc cho rằng, muốn thôn tính Trường Sa phải kiểm soát được bầu trời. Uy hiếp lớn nhất với Trung Quốc ở Trường Sa không phải tàu ngầm Việt Nam, mà là lực lượng không quân Việt Nam. Đó là lý do tại sao Bắc Kinh phải "khắc phục khó khăn" để có được tàu sân bay Liêu Ninh với khả năng mang theo các chiến đấu cơ J-15 và trực thăng vũ trang Z-18.

Tới năm 2017, tàu sân bay Liêu Ninh có thể được trang bị khoảng 24 chiếc J-15, nhưng lúc đó Nga cũng bàn giao xong cho Việt Nam 32 chiếc Su-30MK2. Tờ báo Trung Quốc cho rằng tính năng của Su-30MK2 hay Su-27 cũng chỉ tương đương với J-15, cho nên đến lúc đó tương quan sức mạnh không quân Trung Quốc so với Việt Nam ở Trường Sa là "cân bằng".

Báo Trung Quốc cho rằng, hiện tại Mỹ đang tồn dư rất nhiều chiến đấu cơ F-16C/D, một khi Washington bán chúng cho Việt Nam thì không chỉ mang lại cho người Mỹ món lợi nhuận khổng lồ mà còn đạt được mục tiêu kiềm chế (dã tâm bành trướng lãnh thổ của) Trung Quốc. Mặc dù là máy bay cũ, nhưng nếu được tân trang và hiện đại hóa hệ thống vũ khí thì sức chiến đấu của nó sẽ ưu việt hơn hẳn J-15 hay Su-30MK2 trong khi giá lại rẻ hơn.

Do đã từng có tiền lệ với Indonesia nên giới phân tích Trung Quốc không loại trừ khả năng Washington sẽ bán F-16 cho Việt Nam. Chỉ cần Việt Nam mua được 30 chiếc F-16 cũ của Mỹ để thay thế hệ thống Mig-21 đã lỗi thời thì sẽ "ảnh hưởng nghiêm trọng" đến cục diện Biển Đông. Lúc đó hệ thống tàu sân bay Trung Quốc cũng chỉ mới bắt đầu chế tạo, thời gian mất ít nhất 6 năm, sức chiến đấu của J-15 thì lại kém hẳn F-16, vì vậy theo 2 tờ báo này Trung Nam Hải phải "hết sức cảnh giác"?!Gần đây nhất Mỹ đã bán cho Indonesia một lô F-16C/D theo dạng vừa bán vừa cho, sau khi tân trang lại cũng chỉ có giá 50 triệu USD 1 chiếc. Giá thành như vậy rẻ hơn nhiều so với Su-30MK2 của Nga trong khi chi phí vận hành và duy tu bảo dưỡng lại rẻ hơn máy bay Nga. Indonesia năm 2011 đã đặt mua 24 chiếc F-16C/D cũ của Mỹ.

Không phải bất ngờ có cảm hứng

Cũng theo phân tích từ các tờ báo Trung Quốc, họ đã chỉ ra những thứ vũ khí mà Việt Nam có thể mua ngay của Mỹ.

Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nói với truyền thông Pháp rằng, Mỹ quyết định bán vũ khí cho Việt Nam hoàn toàn không phải là "bất ngờ có cảm hứng", mà là cân nhắc tới "nhu cầu cụ thể của khu vực này", bao gồm Việt Nam thiếu năng lực hành động ở khu vực tranh chấp và lợi ích an ninh quốc gia của bản thân Mỹ.

Quan chức này cho rằng, tăng cường năng lực quân sự trên biển của nước đối tác có lợi cho Mỹ xử lý tranh chấp lãnh thổ khu vực Biển Đông.

Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, trong tương lai Mỹ sẽ lần lượt xem xét đề nghị mua vũ khí của Chính phủ Việt Nam, đồng thời duy trì phối hợp chặt chẽ với Quốc hội Mỹ. Quan chức Mỹ tiết lộ, loại vũ khí xuất khẩu sẽ bao gồm tàu và máy bay, chủ yếu dùng để trang bị cho Cảnh sát biển Việt Nam.

Nguồn tin Mỹ cho biết, Chính phủ Mỹ có thể cuối cùng bán máy bay trinh sát P-3 Orion của hãng Lockheed Martin cho Việt Nam. Hiện nay, Quân đội Mỹ đang sử dụng máy bay tuần tra P-8A do hãng Boeing sản xuất, thay thế loại máy bay này.

Báo Trung Quốc phân tích, Việt Nam không thể sớm hiện đại hóa sức mạnh quân đội của mình. Việc đơn giản đó là mỗi năm quốc gia này phải bỏ ra hàng trăm triệu USD để mua khí tài, và chi phí cho việc nâng cấp, bảo dưỡng, sửa chữa, cũng như trang bị vũ khí trên khí tài cũng là một vấn đề tiêu tốn rất nhiều tiền bạc.

Và truyền thông Trung Quốc khẳng định Mỹ chẳng có gì tốt đẹp ngoài việc kiếm lời.

Tuyên bố chính thức

Trong khi đó, cả phía Việt Nam và Mỹ đã có những tuyên bố rõ ràng chính thức về động thái dỡ bỏ một phần lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam.

“Bộ Ngoại giao đã tiến hành các bước đi cho phép việc chuyển giao các điều khoản quốc phòng liên quan tới lĩnh vực an ninh hàng hải của Việt Nam trong tương lai” – Phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Mỹ, bà Jen Psaki nói trên Reuters ngày 2/10.

Những quan chức này đồng thời nhấn mạnh Washington sẽ tập trung cung cấp các hệ thống phòng thủ cho Việt Nam và “đây không phải là hành động chống Trung Quốc”.

Trước đó, trả lời Reuters trước thông tin cho hay Washington đang tiến gần hơn tới việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí để giúp Việt Nam đối phó với những thách thức trên biển, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh ngày 24/9 nói, Việt Nam hoan nghênh Mỹ tiến tới chấm dứt lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam.

"20 năm trước, chúng tôi bình thường hóa mối quan hệ với Mỹ và vào năm 2013 hai nước thiết lập mối quan hệ toàn diện. Mối quan hệ trở lại bình thường, nhưng lệnh cấm vũ khí với Việt Nam là điều không bình thường", ông khẳng định.

Theo ông Phạm Bình Minh, việc dỡ bỏ lệnh cấm vận vũ khí đối với Việt Nam là một bước đi thông thường trong các bước nối lại dần dần các mối liên kết giữa Mỹ và Việt Nam.

Đỗ Phong (Tổng hợp)

Liệu có phải CIA bí mật hậu thuẫn Nhà nước Hồi giáo cực đoan IS?

Nhóm chúng ta thử đặt câu hỏi: Liệu có phải tên Phản Ki tô hậu thuẩn Hồi giáo cực đoan?

Đây là mối nghi ngờ của không chỉ người dân Iraq mà cả một số quan chức và các giáo sỹ nước này.

Mặc dù Mỹ đã tiến hành không kích Nhà nước Hồi giáo (IS) hơn một tháng nay, nhưng điều này vẫn không ngăn lời bàn tán ngày càng lan rộng trên khắp Iraq rằng CIA bí mật đứng sau tổ chức cực đoan này.

“Chúng tôi biết ai đã tạo ra Daesh”, tờ New York Times ngày 20/9 dẫn lời Phó Thủ tướng Iraq Bahaa al-Araji, dùng tên tắt tiếng Arab của IS cho biết.

Khi một phóng viên Mỹ yêu cầu ông cho biết có phải ông muốn nói CIA tạo ra IS, Phó Thủ tướng Iraq trả lời: “Tôi không biết. Chúng tôi rất hoảng sợ”, New York Times thuật lại.

Phát biểu nói trên của ông Araji được xem như là một sự hưởng ứng cho các cuộc biểu tình phản đối khả năng Mỹ triển khai quân đến Iraq do giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite Moktada al-Sadr kêu gọi.

Ông Sadr từng công khai cho rằng CIA đã tạo ra IS trong một bài diễn thuyến tại một cuộc biểu tình hồi tuần trước và các cuộc phỏng vấn gần đây cho thấy phần đông trong số vài ngàn người tham gia biểu tình, bao gồm cả các thành viên Quốc hội Iraq, cũng có cùng nhận định như vậy, theo New York Times.

Cuộc biểu tình diễn ra ngày 20/9 là động thái mới nhất trong hàng loạt hành động cảnh báo Mỹ chớ nên gửi quân trở lại Iraq của các lãnh đạo Hồi giáo dòng Shiite.

IS đã chiếm được rất nhiều tỉnh có nhiều người Hồi giáo Sunni sinh sống tại vùng đông bắc Iraq chủ yếu là nhờ sự bất mãn với chính quyền toàn người Shitte của cựu Thủ tướng Iraq Nuri Kamal al-Maliki của cư dân địa phương.

Tổng thống Mỹ Barack Obama từng cam kết sẽ không gửi binh đến Iraq, nhưng cam kết này dường như chỉ thuyết phục được một số ít người Iraq.

“Chúng tôi không tin ông ta”, New York Times dẫn lời Raad Hatem, 40 tuổi, một người dân Iraq, cho hay.

Một người Iraq khác là ông Haidar al-Assadi, 40 tuổi, đồng ý với điều này. “IS rõ ràng là một sản phẩm của Mỹ và hiện Mỹ đang dùng IS làm cái cớ để can thiệp vào Iraq một lần nữa”, ông này nói.

Nhiều người tham gia các cuộc biểu tình tại Baghdad cho biết họ hoan nghênh các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào IS, chứ không chào đón binh sỹ Mỹ.

Đã có đến 30 Nghị sỹ trong tổng số 328 Nghị sỹ Quốc hội Iraq tham gia các cuộc biểu tình do giáo sỹ Sadr phát động.

Nhiều người ủng hộ ông Sadr đã chỉ trích cựu Thủ tướng Iraq Maliki vì phạm nhiều sai lầm, chẳng hạn như thất bại trong việc thành lập một đội quân đáng tin cậy.

“Chúng ta từng có một đội quân giỏi, vậy giờ họ ở đâu rồi. Ông Maliki cho họ mọi thứ, nhưng họ vẫn rời bỏ chiến trường”, New York Times dẫn lời anh Waleed al-Hasnawi, 35 tuổi.

Anh Omar al-Jabouri, 31 tuổi, một tín đồ Hồi giáo dòng Sunni tại Baghdad, người cũng đã tham gia biểu tình, cho biết cựu Thủ tướng Maliki đã xa lánh toàn bộ người dân Iraq, bất kể họ là Sunni hay Shiite.

“Ông ta không chỉ xa lánh và cách ly người Sunni, mà còn phớt lờ cả người Shiite. Ông ta chỉ giúp gia đình, bạn bè và những người thân cận với mình. Ông ta đã không thực sự giúp người Shiite như nhiều người vẫn tưởng”, anh Jabouri chỉ trích.

Nhưng đối với IS thì là một câu chuyện khác, “Ai cũng thấy rõ IS là một sản phẩm của Mỹ và Israel”, theo anh Jabouri.

Mỹ đặt ‘bom hẹn giờ’ sát sườn Nga

Mỹ đang tiến hành bổ sung các kho vũ khí hiện đại ngay sát sườn Nga trong bối cảnh cuộc khủng hoảng giữa Nga và phương Tây vượt khỏi tầm kiểm soát.

Kho vũ khí của thủy quân lục chiến Mỹ ở miền trung Na Uy

Theo website chính thức Marines.mil, giữa tháng 8/2014, tại vùng nông thôn nên thơ của Na Uy, quân đội Mỹ tiến hành bơm thêm nhiều loại vũ khí hiện đại cho kho dự trữ nằm sâu trong những hang động của quốc gia Bắc Âu. Lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ là đơn vị chịu trách nhiệm cho sứ mệnh mới, được mở rộng dựa trên chương trình bố trí vũ khí cho thủy quân lục chiến.

Các binh sĩ Mỹ và Na Uy ở vùng Trondelag sẽ dỡ hàng từ tàu vận chuyển Dewayne T.Williams, thêm vào tổng cộng khoảng 400 xe cơ giới và 350 container thiết bị.

Trang Marines.mil cho biết, danh sách lần này bao gồm xe tăng chiến đấu M1A1 Abrams, các xe bọc thép tác chiến thủy bộ có thể bơi từ tàu hải quân lên bờ, các xe bọc thép đa dụng Humvee và những loại xe cơ giới khác. Chương trình trên cho phép tăng mạnh khả năng sẵn sàng tác chiến của lực lượng tại các điểm chiến sự then chốt. Trang Checkpoint dẫn nguồn thạo tin cho hay đây cũng là lần đầu tiên các xe bọc thép tấn công và những loại xe cơ giới khác được đưa vào hang động ở Na Uy.

Hiện quân đội Mỹ có các cơ sở diện tích tổng cộng khoảng 65.000 m2 tại Na Uy, bao gồm 6 hang động được điều hòa nhiệt độ ở vùng Trondheim và 2 sân bay. Trong đó, căn cứ Trondheim được thiết kế để cung cấp vũ khí và thiết bị cơ giới đủ dùng trong 30 ngày cho đội quân gồm 16.000 lính thủy đánh bộ và thủy thủ.

Kho dự trữ Trondheim đã có từ thời Chiến tranh lạnh, khi Na Uy là một trong những quốc gia tiền tuyến trong cuộc đối đầu với Liên Xô.

Báo cáo của tổ chức nghiên cứu về chính sách toàn cầu RAND Corporation hồi năm 1991 từng đưa ra nhiều viễn cảnh Liên Xô xâm lược Na Uy, và dựa trên đánh giá của NATO, một lữ đoàn đóng dọc theo khu vực bờ biển địa hình phức tạp của nước này có thể đủ sức cầm chân cả sư đoàn của Liên Xô. Na Uy cho phép Mỹ dự trữ vũ khí trên lãnh thổ để phòng ngừa nguy cơ bị Liên Xô tấn công. Sau 2 thập niên kể từ khi Chiến tranh lạnh chấm dứt, nơi này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chiến lược của Mỹ và NATO đối với Nga.

Việc lấp đầy các kho dự trữ tại miền trung Na Uy được Mỹ tiến hành trong thời điểm 262 chiếc xe của Nga chuẩn bị tiến vào Ukraine theo kế hoạch thiết lập hành lang nhân đạo của Tổng thống Vladimir Putin. Với hành động này, quân đội Mỹ dễ dàng huy động vũ khí trong thời gian ngắn nhất khi cuộc khủng hoảng hiện tại giữa Nga với phương Tây vượt khỏi tầm kiểm soát.

Trước đó, Văn phòng Tổng thống Ukraine đưa ra 3 kịch bản, 2 trong số đó đề cập hành động xâm lược quân sự của Nga. Người phát ngôn Svyatoslav Tsegolko nêu rõ: “Một: Nga xâm lược trực tiếp Ukraine với cớ chở hàng nhân đạo. Hai: Nga khiêu khích ở vùng Kharkov để tiến tới xâm lược quân sự. Ba: Hàng cứu trợ cho Luhansk được nhân viên hải quan, lính biên phòng và đại diện Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) kiểm tra ngay tại biên giới Nga - Ukraine”.

Ông Tsegolko cho biết thêm phía Nga từng bác bỏ phương án chuyển hàng cứu trợ sang xe của Hội Chữ thập đỏ. Theo báo Segodnya, một sĩ quan Ukraine đóng quân tại vùng Luhansk khẳng định quân đội Ukraine đang sẵn sàng ứng phó, đồng thời cho rằng nếu có xâm lược, quân Nga sẽ tràn sang Luhansk vì biên giới ở đây gần như không được kiểm soát.

Tổng Thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen ngày 13/8 cũng bày tỏ lo ngại tham vọng của Tổng thống Nga Vladimir Putin không dừng lại ở Ukraine. Ông này tuyên bố: “Chúng ta đang thực sự chứng kiến Nga đứng đằng sau các cuộc xung đột kéo dài ở Transnistria và Đông Moldova, ở Abkhazia và Nam Ossetia cũng như Georgia”.