Trích Dongten.
GIÁC NGỘ “TỰ TÁNH”
TRONG THIỀN PHẬT GIÁO
(Theo Pháp Bảo Đàn Kinh của Lục Tổ Huệ Năng)
PHẦN 5: THIỀN DƯỚI LĂNG KÍNH KITÔ GIÁO (1)
(Phản tỉnh cá nhân)
Bạn đọc mến,
Khi viết những phản tỉnh này, bản thân người viết chưa thật đi chuyên sâu vào Thần học Công Giáo nên cũng không dám khẳng định gì. Đây chỉ là những phản tỉnh, những cảm nghiệm riêng tư, là cái nhìn Thiền Phật Giáo dưới lăng kính của Kitô Giáo mà người viết rút ra được khi nghiên cứu về Thiền mà thôi. Chắc hẳn sẽ có những điểm có vẻ gán ghép hay chưa am hợp với Giáo Lý Công Giáo và quan điểm đức tin nơi nhiều người nên không buộc ai phải theo cả…!
Do vậy, ước mong bạn đọc khi tham khảo bài này cần vượt qua những câu chữ, không nên chú trọng quá để lấy kiến thức hay để tranh luận. Nhưng cách nào đó là để hiểu hơn và rút tỉa những điều bổ ích liên quan đến đời sống nội tâm cá nhân mỗi người. Những gì đúng sai hay như thế nào thì để Chân lý tự tỏ lộ nơi lòng mỗi người qua các biến cố cuộc sống. Bởi vì, một Đức tin sống động là một Đức tin đã được chứng nghiệm cá vị nơi mỗi người chứ không phải là một Đức tin đã được nghe biết từ người này người khác!
1. “Tự Tánh” trong Thiền và “Thần Khí” trong Kitô Giáo
Sau khi lượt qua những ý niệm cơ bản của Thiền Phật giáo, chúng ta có thể thấy rằng quan niệm về bản chất của “Tự Tánh” trong Thiền dường như có vẻ tương hợp với bản chất của “Thần Khí” hay “Chúa Thánh Thần”[1] trong Kitô Giáo. Thánh Thần là Ngôi Ba cũng là Thiên Chúa thiêng liêng, thánh thiện, tự do tự tại, đầy sáng tạo… Những từ thường dùng ở nơi khác hay tôn giáo khác là: Thực Tại Thường Hằng, Chân Tâm, Thực Tại Tối Hậu, Phật Tánh, Thiên Chúa, Thượng Đế, Đấng Vô Cùng, Bản Thể Chân Như,… và có lẽ Lão Tử cũng gọi là “Tính” (Tánh) là “Đạo”, Khổng Tử gọi là “Minh Đức”,Ấn giáo lại gọi là “Atman và Brahman”… Tên gọi có thể khác nhau nhưng tất cả đều nói đến thuộc tính của cùng một Thực tại vô hình, linh thiêng, vượt trên trí hiểu con người; là thánh thiện, quyền năng, vô cùng siêu việt; là Chân lý, ảnh hưởng sâu sắc và toàn thể đối với con người và vũ trụ…
